Peoc'h ba'l loch !

Ar wezh kentañ ‘m oa gwelet Jean Huon oa war digarez un tamm emgav a oa bet e ostaleri Mêl-Pistien e miz C’hwevrer 2025. Un nebeud mat a dud a oa deuet eno en deiz-se da gonto brezhoneg asambles, da zeskiñ traoù an eil re digant ar re all. Hag ar blijadur ‘m oa bet da gonto gant Jean un tamm krogad. Ne oamp ket bet pell o konto met amzer a-walc'h ‘m oa bet bepred da zeskiñ petra oa ur "c’hi war grap e revr" hag ur "sav-korf kuit a berson"… Gant-se ‘m oa soñjet e vefe bet kontant Jean da gonto ganin un tamm c’hoazh marteze met deuzh ar mikro ar wezh-mañ !
Un abadenn enrollet e miz Meurzh 2025 gant Tomaz Laquaine-Jakez
Sonerezh :
Emil Riou ha Marsel Olier (1987)
Egin, Avel
Gwilhom Jegou, Ar martolod yaouank (1978)
Jermeñ Gall enrollet e-kerzh ur fest-noz e Duod e miz Du 1986

Un abadenn all e Plevin, kostez Karaez, e kompagnunezh vat Lea Kerharo hag he c’hoar Terez. Gante herie e vo komzet deus jistr, mont a rimp betek ar presouar memes. Deus Pier Boudouin e vo komzet ivez, kaner oa eñ ba Plevin. Evet e vo ur bannac’h kafe. Terez a gomzo demp deus he buhez un tamm. Ha Lea a gomzo demp c’hoazh deus an amzer ma kane gant he zad, Ernest Peron, asambles gant he gwaz, Roje Kerharo, hag e lâro demp just a-walc’h peseurt mod he doa graet anaoudegezh gantañ.
Un abadenn enrollet e miz Meurzh 2025 gant Tomaz Laquaine-Jakez.
Sonerezh :
Annie Ebrel, Chilaouet ma mignoned, Kanaouennoù Pier Boudouin (pladenn)
Pier Boudouin ha Mari Poc’hêr, Ar merc'hed diwar ar maez, Le Pardon des kan ha diskan, Mouez Breiz, 1964
Loui-Mari Karo, dielloù Radio Kreiz Breizh, 1986
Ernest Peron, Lea ha Roje Kerharo, Pardon ar yaouankiz, fest-noz e Pellann, enrollet e 1962 gant Jakez Cornou
Ernest Peron ha Lea Kerharo, Mari Blev Melen, enrollet er Vouster e 1958 gant Albert Trevidig

Hiv emaomp o kerzhal 'ba' ruioù Plevin, kostez Karaez, etrezek ti Lea Kerharo.
En abadenn-mañ e vo klevet Lea hag he c’hoar Terez. O-div e oant bet ganet a-raok an eil brezel bed. Lea zo anveet ba’r vro, kanet he deus bet gant he zad, Ernest Peron, asambles gant he gwaz Roje. E-pad ur pemp bloaz warn-ugent o deus bet lakaet an dañserien da youal barzh un daouzek kant fest-noz bennaket, soñjit ‘ta…
Un abadenn enrollet e miz Meurzh 2025 gant Tomaz Laquaine-Jakez.
Sonerezh :
Ernest Peron, Lea ha Roje Kerharo, Pardon ar yaouankiz, Mouez Breiz, 1964
Termajik, Kanaouennoù Pier Boudouin (pladenn)
Anne Auffret, Hentoù bras Plevin, Kanaouennoù Pier Boudouin (pladenn)

Daoust ha mont a rafe war-raok an enep-hiliañ evit ar baotred ?
Evel ma oarit a-walc’h, e pep lec’h er bed eo war chouk ar merc’hed an hini emañ ar garg en em ziwall ouzh ar riskl kaout bugale.
Goustadik-hardizh ec’h a ar furcherezh war an dishiliañ evit ar wazed. E-mesk an teknikoù a c’hall bezañ graet gante emañ ar « slip-tommañ ». Ken abred ha fin ar bloavezhioù 1980 koulskoude e oa bet studiet e Tolosa efedoù ar wrez war c’heneliezh ar spergelligoù. Diwar-se e oa bet savet ur protokol da implijout un doare bragoù-bihan ispisial. Ur « slip » graet espres-kaer da adsevel ar c’helloù uheloc’h e pleg an divorzhed a-benn uhelaat gwrez ar sper eus 35 da 37 derez ha diskar ar frouezhusted evel-se. Kreskiñ gwrez ar sper a ra dezhe bezañ distankoc’h, nebeutoc’h evit ur milion a spergelligoù ar mililitrad sper. Ha ma vez douget ur seurt slip 15 eurvezh bemdez – feiz ! - e teuer da vezañ difrouezh e-pad ur c’hrogad.
Daoust d’an teknik-se bezañ simpl, efedus ha tro-distro...evit bremañ n’eo ket bet kadarnaet gant aotrouniezhioù ar yec’hed. Met muioc’h-mui a baotred a ra gantañ koulskoude diwar ur stumm artizanel a-walc’h a-wechoù…
E miz Meurzh 2024 e oan bet o komz gant un tregeriad a oa bet betek Tolosa da zispenn roudoù ar « slip-tommañ »… Kaou oa krog d’en em interesiñ d’an enep-hiliañ dre ar wrez goude m'he doa bet e gamaradez d’ar c’houlz-se da añduriñ poanioù bras abalamour d’an dishiliañ.
En Breizh ec’h a war gresk tamm-ha-tamm an niver a lec’hioù ma vez kavet titouroù war an dishiliañ evit ar baotred. Abadennoù a vez graet gant ar strollad [Thomas Bouloù] (https://thomasboulou.infini.fr/) er c’hafe SUPERFLUX e Kemper pe c’hoazh er fripiri-merserezh La Pince e Brest, bep miz. Kuzuliadennoù war an dishiliañ evit ar merc’hed hag ar baotred oa bet lañset en ospitalioù Landerne ha Brest e 2023. Hag e peurrest ar vro e c’haller kavout titouroù e Lannuon, en Oriant, e Gwened pe c’hoazh e Roazhon ha Naoned lakomp…
Un abadenn enrollet e miz Meurzh 2023 gant Tomaz Laken-Jakez
Sonerezh :
L'Attirail, Wild Bill Band
Brieg Guerveno, Kalon flamm
Sages comme des sauvages, De l'eau (ek Kate Stables)

En abadenn dremenet e oamp krog da selaou Marsel Gwilhouz o konto deus ar ganerien en devoa bet tro d’anveout. Deus Manu Keryann zo bet kaoz aze met komzet oa bet ivez ar wezh diwezhañ deus Jañ Poder pe c’hoazh Jañ-Mari Youdeg.
Ar wezh-mañ e vo komzet deus ar re-se ha deus re all ivez, deus Ujen Grenel hag Albert Bolore lakomp. E kompagnunezh Marsel ha Kristian Rivoalen, bet enrollet e 2019, e vo selaouet tonioù gant ar ganerien-se, tonioù a vez kavet war lec’hienn Dastum evel-just !
Un abadenn bet enrollet e miz Du 2019 gant Tomaz Laquaine-Jakez
Sonerezh :
Jañ Poder, Ar brezel, enrollet gant Daniel Jekel e Rostrenn e 1980
Jañ Poder, Son kloareg, enrollet e miz Even 1959 e Sant-Nikolaz gant Glaodina Mazeas
Albert Bolore hag Ujen Grenel, Mari-Louiz, enrollet e 1963 e Pellann gant Jakez Kornou
Jañ Bihan Poulichen ha Koñskried Sant-Nikolaz, enrollet e Sant-Negan, e Kerien, e 1961 gant Glaodina Mazeas
Poltred gant Eric Legret

Ur fest-deiz / fest-noz da rentiñ enor da Varsel Gwilhouz a vo e Laruen d’an deiz kentañ a viz Meurzh ! Un digarez kaer d’an dud o deus anavezet an den meur-se, a-dost pe a-bell, da dremen un tamm amzer plijus asambles, o kano hag o tañsal, gant mouezh Marsel ar paotr plaen tu bennaket ba o divskouarn !
En abadenn-mañ e vo klevet ur gaoz etre Marsel Gwilhouz ha Kristian Rivoalen, paotr Dastum e kreiz Breizh, bet enrollet e Krec’h Morvan, Laruen, e fin miz Eost 2019. Aet e oamp hom-daou, Kristian ha me, da c’houlennata unan eus treuzkaserien wellañ hom sevenadur e kreiz ar vro diwar-benn an dud en doa bet klevet o kanañ, ba’n amzer kozh pe goshoc’h. An neudenn a oa en deiz-se war-dro da Jean Poder, bet ganet er bloaz 1903.
Un abadenn enrollet e miz Eost 2019 gant Tomaz Laken-Jakez
Kanaouennoù :
Jañ-Mari Youdeg ha Jañ Poder bet enrollet gant Glaodina Mazeas
Manu Keryann ha Marsel Gwilhouz e Kan ar Bobl Mêl-Karaez e 1997
Yann-Fañch Kemener ha Marsel Gwilhouez e Kan ar Bobl Duod e 1991
Poltred gant Eric Legret

En abadenn ziwezhañ e oamp gant Mark Kerrain, embanner levrioù brezhonek ha troer diwar meur a yezh. Komzet moamp deus unan eus e droidigezhioù brudetañ, div levrenn gentañ avañturioù Harry Potter, ar sorser yaouank mil anavezet. An hini gentañ, Harry Potter ha maen ar Furien, oa bet embannet e brezhoneg gant an ti-embann An Amzer, e 2012. Kinnig a ran deoc’h selaou Mark Kerrain adarre, en taol-mañ o lenn deomp chabistr kentañ troioù-kaer Harry Potter. Un tañva, nemet un tañva, da reiñ c’hoant deoc’h marteze da lenn pe da adlenn al levr penn da benn...
Un abadenn enrollet e miz Eost 2021 gant Tomaz Laquaine-Jakez
Sonerezh :
Baleer-bro, Ar sorserez
Sonerezh filmoù Harry Potter

Mark Kerrain a anavezit sur-mat ! Troet en deus bet kalz levrioù evit ar vugale. Ha bezañ eo troer brezhonek an div levrenn gentañ ac’h a d’ober komañsamant avañturioù Harry Potter, ar sorser yaouank. Harry Potter ha Maen ar Furien oa bet embannet gant An Amzer embanner e 2012. Mark Kerrain zo anezhañ ivez un troer eus yezhoù minorelaet all tost demp. An euskareg diwar ar skrivagnerez Mariasun Landa. Pe c’hoazh galizeg evit pezh a sell Fina Casalderrey pe c’hoazh Agustín Fernández Paz. Troet en deus a-hend-all « Teod ar balafenned », levr brudet ar galizad Manuel Rivas.
Un abadenn enrollet e miz Eost 2021 gant Tomaz Laquaine-Jakez
Sonerezh :
- Tanxugeiras, Perfidia
- Acid Arab, Atlas

Ur vandenn-dreset dedennus-kaer oa deut er-maez ar wask e miz Du 2024 e ti La Revue Dessinée ha Delcourt. « Champs de bataille, l’histoire enfouie du remembrement » zo un oberenn gant ar gazetennerez Inès Léraud hag an treser Pierre Van Hove. Gante an daou an hini e oa bet savet ar BD « Bezhin Glas, an istor difennet » e 2019. Da sevel o bandenn-dreset nevez o deus Inès Léraud ha Pierre Van Hove en em harpet war un istorour yaouank, Léandre Mandard, a zo o studiañ istor an adlodennañ er Frañs hag en Breizh.
En abadenn-mañ ne vo ket dispaket deoc'h istor an adlodennañ penn da benn. Pell avañsetoc’h e vefet o lenn BD kaer an trikon emaon o paouez komz deoc’h diwar o fenn.
Met e-tro 2019-2020 e oan em em intereset d’an adlodennañ bet c’hoarvezet e Pont-Melvez, e kreisteiz Bro-Dreger, er bloavezhioù 1960.
War an digarez-se em boa enrollet un toullad tud eus ar gomun-se. En o-mesk e oa Yvonne Falezan, bet ganet e Kêrleon, e Mêl, er bloaz 1925. Hag aet da chom d’ar Fod, e Burtuled, un nebeud bloazioù goude. Pa oa dimezet gant he gwaz Gwilhom e oa deuet da chom da Gêrkwiton, e Pont-Melvez, e lec’h m'he doa bevet an adlodennañ bet graet war ar barrouz. D’ar mare-se e oa Arthur Bourgès ar maer eno.
E miz Gouere 2018 e oan bet o welet anezhi e kompagnunezh unan deus he mibien, Serj. Ur pennad-kaoz ha na oa ket bet skignet war ar radio d’ar c’houlz-se. Abaoe eo tremenet Yvonne Falezan, e 2021, d’an oad a 95 vloaz.
Sell aze e-mesk kalz a re all un testeni eus mare an adlodennañ e Breizh ha deus ar cheñchamantoù bras deuet da heul.
Un abadenn enrollet e miz Gouere 2018 gant Tomaz Laquaine-Jakez
Sonerezh :
Daniel An Oan hag Alain Michel, An daou miliner
Baliskis, An disput etre ul labourer-douar hag ur martolod

E miz Kerdu 2022 en doa Jacques Aofred kontet d'an Télégramme penaos en doa soñj da vezañ gwelet, hag eñ 8 vloaz, ur otokarrad refujieed eus ar Stad-Spagn oc’h arriout e Kallag d’an 28 a viz Eost 1937 : « Kap oamp bet da zegemer d’ar c’houlz-se, ne gomprenfen ket n’arrifemp ket da zegemer hudu an deiz », eme ar c'homunist kozh d’ar gazetenn. Un desteni a dalvoudegezh e-keit ma oa an tu-dehoù pellañ o plantañ reuz er vro abalamour d’ar raktres Horizon da zegemer refujieed war ar barrez, ur raktres douget gant ar maer, Jean-Yves Rolland, hag e goñsailherien. Ha bet gourdrouzet ar re-se da vezañ gwallet pe lazhet gant tud eus an tu-dehoù pellañ.
Jacques Aofred e oan bet o welet d’ar 5 a viz Genver 2023 hag eizhtez war-lerc'h, prest goude ma vije bet embannet gant maer Kallag e vije dilezet Horizon …
Deus e c’hoar-gaer e oa bet kaoz ivez e-skeud-se : María del Coro Magdalena Reina y Eskamendi a oa e-mesk an Euskariz (eus Donostia e oa) degouezhet e Kallag e 1937. Bet oa dimezet da unan eus breudeur Jacques, Job Aofred… Hec’h istor oa bet kontet gant an hini a vije anvet Malen Aofred gant tud ar vro a-benn neuze ba Kaier ar Poc’hêr un nebeud bloavezhioù zo…
http://marikavel.org/bretagne/callac/refugies-espagnols2.htm
E labour ba Gaz de France, an eil brezel bed, e vuhez stourmer komunour, an degemer… Sell aze ur pekad eus buhez Jacques Aofred.
Sonerezh :
El paso del Ebro, Fañfar WASO
Raja Meziane, Allo le Système!