Un Den Er Bed

he deus kaset ar sinema da Norzh-Amerika.

Er gronikenn ziwezhañ gouestlet da gontañ deoc’h piv ‘oa an anarkour brestad Hervé Coatmeur, lesanvet ‘le Sphinx’, e lâren deoc’h penaos en doa roet mouezh evit souten Victor Pengam, pa oa kouezhet dindan selloù ar Prefeti hag ar Justis. Ganet e Brest e 1833, marvet e Kergereg, karter a Lambezelleg e 1920, Victor Pengam ‘oa paotr ar sendikadoù, pe ‘coopérateur’, hag anarkour.
N’eo ket gant e dud ‘oa bet desavet met gant an aozadur ‘les Pupilles de la Marine’, ar pezh a reas anezhañ un deskard en Arsanailh adalek 14 vloaz, hag ar pezh a reas istor Brest ivez.

anarkour hiniennour ha naturour.

Ar gwellañ enebour da ego Voltaire.

Ar familh Villard deus Ploare-Douarnenez he roet meur a anv da ruioù ar vro. Evit kaozeal diwar-benn Joseph hag Abel Villard, komañsomp gant an tad-kuñv...

-Un dro e Plian, e kalon ar vanifestadeg bet dalc'het enep an tu dehoù pellañ: perc'henn Kerfave, Erik Tégner, zo vont da c'hoari ar braser eno. (Yann Boishardy)
-Yann-Ber Kemener a zeu da ginnig deomp kaier nevesañ 'Eost Terrug' (Morgane Cotten)
-Anna Quéré, deus Bretagne Culture Diversité, ha Tudi Crequer, diwar-benn ur podkast da ginnig talvoudegezh labour Daniel Jequel e RBO. (Morgane Cotten)
-Loeiz Bellec (War Hentoù an Antroposen) : ar rhodium
-Div vunutenn evit kompren penaos implijout ar mekanik da walc'hiñ (Morgane Bramoulle)
-Keleier: Erwan Blanchard

Goude marv Crazy Horse e 1877, goude ma oa bet peursujet Red Cloud ha drouklazhet Sitting Bull e 1890, goude lazhadeg Wounded Knee ne chome mui netra eus ar Resistañs norzh-amerindian kalonek a oa bet kaset gant ar bobl Sioux e fin an XIXvet kantved. Kraouiet 'oant bet e mirvaou treset o harzhoù gant an Norzh-amerikaned nevez, diberc'hennet eus o douaroù, deus o sevenadur, eus o c'harg a gerent a-wezhoù. Peurvezhekaet. Truekaet. Beuzet er boeson. Ne vire ket deusoute da chom tud, ha don enne e klaskent c'hoazh gouzout piv oant hag adc'hounit o lorc'h hag o librente. Er bloavezhioù 1950 'oa bet ret d'an Norzhamerindianed yaouank mont war-du ar c'herioù bras. Er c'herioù bras-se o doa en em gavet gant minorelezhioù all, minorelezhioù stourm, minorelezhioù desket war ar bolitikerezh hag an istor, an holl el luskad enep ar gouarnamant evel ma oa pleustret d'ar c'houlz-se: Black Panthers, ar Bortorikaned, an enebourien d'ar brezel kaset e Vietnam. Ar birvilh-se, an entan nevez-se en deus roet, e 1968, an American Indian Movement, savet a-ziwar patrom ar luskad da zifenn gwirioù sivik ar re zu. An AIM neus graet berzh, brudet eo bet buan.Hag abred ivez 'oa arruet Léonard Peltier ennañ.

D'an 3 a viz Gwengolo 1928 e tistro Alexander Flemig d'e labourva, goude ur prantad vakañsoù. Labourat a ra evit ar Saint-Mary's Hospital, e Londrez. Lezet en doa bakterioù stafilokok kreskiñ ha liesaat. ha kavour a ra ar boestoù m'emaint trevadennet gant un doare kotoñs arc'hlas, lous. Ar foueenn penicillium notatum eo a zo bet kavet he hent ganti: deuet eo deus boestoù tost ouzh re Flemming, diouzh boestoù ur medisin all, hag a vez o labourat en e gichen. Fleming zo prest d'o skarzhañ holl met ur skiantour eo da gentañ: sellet a ra a dost ouzh an danvez kresket en e voestoù, ha dont a ra dezhañ un anadenn. Miret eo bet ar stafilokokoù da greskiñ, da liessaat ha da gemer muioc'h a blas er boestoù e-lec'h m'emañ ar fouenn. Un danvez bennaket enni a zo kat da vougañ ar bakterioù. Diouzhtu 'ra Fleming Penicilline eus ar foue-se.

Tetsu Nakamura, 74 bloaz, zo bet muntret, e Afghanistan d'ar 4 a viz Kerzu, asambles gant e bemp gward. Japanaat 'oa bet en ur vuhez kentañ, met adal ar poent 'oa arru er vro m'en doa da zegas sikour d'an dud, ouzhpenn 40 vloaz z'o, oa troet da Afghan penn kil ha troad, betek en e voustachoù.

Ar gazetennerez Diane Lisarelli, mil mersi dezhi, he deus graet din ober anaoudegezh gant Maria Lai nevez zo. Maria Lai a zo aet diouzimp e 2013. Graet he doa eus an arz ur mod da brederiañ al liammoù etre an dud, evite d'en em garout an eil re hag ar re all un tammig gwelloc'h, eeunoc'h, aesoc'h.