War hentoù an antroposen

Sevel unan ag ar strolladoù rock brudetañ er bed, soniñ gitar ha bout leun amzer e troiadoù didermen er bed a-bezh. Hag ouzhpenn-se, kas da benn un dezenn astrofizik? Dibosubl, a gredit? Ha neoazh, bout a zo unan hag en-deus talet douzh an dae-se.
[https://spiral.imperial.ac.uk/bitstreams/e98086e0-782f-43f2-a985-f07f756fdd7f/download] (https://spiral.imperial.ac.uk/bitstreams/e98086e0-782f-43f2-a985-f07f756fdd7f/download)

"Captain Entropy" eo titr ur bladenn a oa bet savet e 1973 get Bruce Haack , paotr donezonet-kaer àr tachenn ar sonerezh (sonerezh elektronek dreist-holl). En e sonennoù e tispleg d'ar vugale - ha d'ar re gozh ivez - traoù a bep sort a-zivout skiant.
Amañ e komz ag an "entropiezh", a zo marset unan ag ar meizadoù fizikel diaesañ da zisplegiñ -ha da gompren.

Ijinet eo bet kalander "An hollved e-korf ur bloavezh" gant ar steredoniour Carl Sagan (1934-1996). Sagan a zo bet an hani kentañ é tisplegañ istor an hollved degaset da ur bloavezh.

"Ar poent glaswenn". E 1990 en-doa goulennet Carl Sagan get an Nasa ma vehe tennet ur foto ag an Douar ha pa oa arruet pell pell ar sont Voyager (Tost e oa neuze eus ar blanedenn Sadorn). Àr ar foto-se e vez gwelet an Douar evel ur poent bihan, ur pik dister. Dirak ar skeudenn-se eh eus peadra da brederiañ, da soñjal en nitraigoù ma 'z omp en hollved. Pezh a ra Carl Sagan get komzoù kreñv.

Douzh a seblant eh eus liammoù kreñv etre ar skrivañ algoritmoù evit an urzhiataer kwantek hag ar sonaoziñ pezhioù muzik.
[https://www.youtube.com/watch?v=8Itz5TqjeQ0] (https://www.youtube.com/watch?v=8Itz5TqjeQ0)

Un darvoud iskis a zegouezhas e Belgia e 2003. Un darvoud a ziskouez splann deomp ne zlehemp ket bout dall é lakaat hor holl fiziañs en urzhiataerioù.
(Muzik: Laurie Anderson, "Let X = X "

Un darvoud dic'hortoz e Waltham Abbey (e 1992) a zigas deomp un digarez da gomz a gimiezh.
[Virgulennoù son ha sonenn dibenn:“The Sulfur Blues”, Andrea Chiarini]

Ur sell àr un dachenn nebeut anavet. Ha petrol a zo e Breizh? A-c'houde pell eh eus bet lâret a bep seurt diàr-benn ar sujed-se.
[Sonenn dibenn: "C'est la faute au pétrole", Gilles Servat.]

Bep bloaz, e kreiz miz Gwengolo , e vez roet ar prizioù IgNobel. Un abadenn ha n'eo ket sirius tamm ebet! Labourioù klask droch. Ul luadenn diwar ar prizioù Nobel.
[https://improbable.com/ig/winners/#ig2023] (https://improbable.com/ig/winners/#ig2023)
[https://www.youtube.com/watch?v=z1cP4xKd_L4&t=2317s] (https://www.youtube.com/watch?v=z1cP4xKd_L4&t=2317s)

Ur gronikenn en inour d'ur plac'h yaouank dieub, chomet he spered dizalc'h beteg ar marv, en ur gevredigezh na oa ket evit gouzanv ar plac'hed gouiziek.